انواع گل رز موجود در بازار هلند و روشهای طبقهبندی آن
گل رز، که امروزه به عنوان یک محصول تجاری مهم در صنعت گل شاخهبریده در سطح بینالمللی شناخته میشود، در بازار هلند بر اساس دستهبندیهای مشخصی عرضه میشود. آشنایی با این دستهبندیها و معیارهای طبقهبندی آنها برای فعالان این صنعت حائز اهمیت است.
دستهبندیهای اصلی رز در هلند انواع کنونی گل رز در هلند به چند طبقهبندی اصلی تقسیم میشوند:
رزهای هیبرید چای (Hybrid Tea Roses)
رزهای سوییتهارت (Sweet Heart Roses)
رزهای اسپری (Spray Roses)
علاوه بر این، پرورشدهندگان و تولیدکنندگان، رزهای با گلدهی متوسط را نیز به این طبقهبندیها اضافه میکنند.
روشهای طبقهبندی و استانداردها
در گذشته، استانداردهای عینی برای طبقهبندی رزهای هیبرید چای و سوییتهارت وجود نداشت. اما در سال 1996، کمیته دائمی داوری (VKC) استاندارد ثبت را برای طبقهبندی این دو نوع رز وضع کرد.
معیارهای طبقهبندی بر اساس VKC:
قطر گل: قطر گل از زاویه 45 درجه (با چشم) از پایه گل اندازهگیری میشود.
اگر قطر گل کمتر از 5 سانتیمتر باشد، رقم به عنوان سوییتهارت طبقهبندی میشود.
اگر قطر گل 6 سانتیمتر یا بیشتر باشد، رقم به عنوان هیبرید چای طبقهبندی میشود.
استثنائات و معیارهای ثانویه:
در صورت اختلاف در طبقهبندی، استاندارد دوم معتبر میشود.
رزهای سوییتهارت با قطر گل بین 8 تا 9 سانتیمتر میتوانند در دسته هیبرید چای قرار گیرند، اگر پرورشدهنده مشخص کند که میانگین طول ساقه در مرحله تولید حدود 90 سانتیمتر خواهد بود.
یک امکان دیگر این است که پرورشدهنده نشان دهد قطر گل در زمان باز شدن کامل حداقل 10 سانتیمتر است؛ در این صورت نیز رزهای VKC باید دوباره عرضه شوند که کاملاً باز شده و حداقل 10 سانتیمتر قطر داشته باشند.
برای انواع متوسط، هیچ استانداردی توافق نشده است.
ویژگیهای خاص رزهای اسپری رزهای اسپری شاید آسانترین نوع برای تشخیص باشند. یک شاخه با حداقل سه غنچه گل، “اسپری” نامیده میشود و بر اساس استانداردهای اتحادیه ملی مزایده گل هلند (VBN)، به همین صورت در مزایده عرضه میشود. رزهای اسپری هم در فضای باز و هم در گلخانهها کشت میشوند، اگرچه کشت در فضای باز در هلند به طور کلی دیگر سودآور تلقی نمیشود و در حال کاهش است. در سال 2001، رقم دیادیم (Diadeem) در حدود 2 هکتار در فضای باز کشت میشد، و 2 هکتار دیگر به سایر ارقام اسپری اختصاص داشت. با این حال، گراسیا (Gracia) امروزه مهمترین رقم برای کشت گلخانهای اسپریها محسوب میشود.
روندهای بازار و اهمیت اقتصادی در سالهای اخیر، تعداد ارقام رزهای عرضه شده در مزایدههای هلند افزایش قابل توجهی داشته است. به عنوان مثال، در سال 1992 تعداد 249 رقم، در سال 1997 تعداد 422 رقم، و در سال 2000 تعداد 490 رقم مختلف رز در مزایدههای هلند به فروش رسیدهاند. این تنوع در محصول، رز را به یک کالای با ارزش اقتصادی بالا تبدیل کرده است.
برخی از ارقام مهم و پرفروش در هلند (بر اساس اطلاعات سال 2000) عبارتند از:
رزهای هیبرید چای: فرست رد (First Red)، رد برلین (Red Berlin)، گرند پریکس (Grand Prix)، تریکس (Trixx!)، بیانکا (Bianca)، و وندلا (Vendela).
رزهای سوییتهارت: فریسکو (Frisco)، اسکیمو (Escimo)، ساشا (Sacha)، لامبادا (Lambada)، گلدن گیت (Golden Gate)، و مرسدس (Mercedes).
رزهای اسپری: گراسیا (Gracia)، ماکارنا (Macarena)، لیدیا (Lydia)، فلیر (Flair)، کلمنتین (Clementine)، لاولی لیدیا (Lovely Lydia)، و کرم گراسیا (Cream Gracia).
رنگ قرمز همچنان پرفروشترین رنگ در میان رزها است، با 875 میلیون شاخه در سال 2000، پس از آن زرد با 736 میلیون و صورتی با 385 میلیون شاخه قرار دارند.
دسته بندی گل رز در بازار ایران:
عموما در بازار ایران دسته بندی گل های رز بر اساس قد گل است. به این صورت که هرچه قد دسته ی گل بیشتر و بزرگتر باشد عموما قیمت بهتری دارد. مشخصا در صورت داشتن هد بزرگتر گل آن دسته گل سوپر و با قیمت بالاتری در بازار عرضه میگردد. سفت بودن سر گل نیز از اهمیت بالایی در قیمت گذاری در بازار ایران دارد.