استفاده مجدد از آب زهکشی در گلخانه گل رز
در مورد موضوع استفاده مجدد از آب زهکشی یا پساب در کشت گل رز گلخانه ای در نظر داشته باشید که این موضوع بخشی از مدیریت آب و مواد مغذی در محیط ریشه است.
منابع مختلف نشان میدهند که استفاده مجدد از آب زهکشی یک روش مورد بحث و بررسی در کشت گلخانهای مدرن رز است. البته این موضوع در سال های اخیر در کشور ما نیز به صورت کم و بیش در حال اجرا می باشد.
آب زهکشی چیست و چه مسائلی دارد؟
آب زهکشی معمولاً نه تنها شامل آب مازاد از خاک، بلکه شامل آبی است که از کانالهای اطراف یا قطعات مجاور وارد سیستم میشود. ممکن است نشت (seepage) نیز در این آب وجود داشته باشد، که گاهی اوقات با غلظت نمک بالایی همراه است
کیفیت آب زهکشی به شدت به هیدرولوژی (آبشناسی) قطعه زمین بستگی دارد. یکی از نگرانیها در استفاده مجدد، غلظت بالای سدیم (Na) و کلر (Cl) در آب زهکشی است
مدیریت کیفیت آب زهکشی برای استفاده مجدد:
برای استفاده مجدد از آب زهکشی، باید آن را تا حدی رقیق کرد که غلظت سدیم و کلر زیر 3 میلیمول در لیتر باقی بماند، محلول غذایی (ترکیب کودی) را میتوان با توجه به ترکیب آب زهکشی تنظیم کرد.
روشهای استفاده از آب زهکشی در محلول آبیاری:
منابع سه روش اصلی برای استفاده از آب زهکشی در محاسبه ترکیب محلول آبیاری (Trickle solution) را شرح میدهند:
1. استفاده از محلول غذایی استاندارد برای سیستمهای بسته (محلول چرخشی یا( Recirculation solution در این روش، یک محلول غذایی استاندارد برای سیستمهای بسته استفاده میشود که بر اساس وضعیت میانگین تنظیم شده است. با توجه به تغییرات در نسبت جذب عناصر توسط گیاه در طول دوره رشد، ممکن است نیاز به تنظیمات دورهای باشد.
2.استفاده مستقیم از آب زهکشی با تجزیه و تحلیل: در این روش، ترکیب محلول غذایی بر اساس تجزیه و تحلیلی از آب زهکشی محاسبه میشود (روش تجزیه آب زهکشی) با این روش میتوان محلول آبیاری را نسبتاً دقیق به ترکیب مورد نظر نزدیک کرد با این حال، از آنجایی که این روش بر اساس یک نمونهبرداری اتفاقی از آب زهکشی است و تنظیمات حداکثر هفتهای یک بار انجام میشود، نسبتها ممکن است به طور قابل توجهی نوسان داشته باشند
3. جمعآوری و ذخیره آب زهکشی برای یک دوره زمانی (روش ذخیرهسازی موقت): در این روش، آب زهکشی برای مدتی جمعآوری و ذخیره میشود و سپس ترکیب محلول غذایی بر اساس ترکیب آب زهکشی ذخیره شده محاسبه میشود این روش وضعیت ایدهآل توصیف شده است. در این حالت، محلول آبیاری به ترکیب مورد نظر بسیار نزدیک میشود و علاوه بر این، ترکیب آن ثابت میماند تا زمانی که از موجودی استفاده میشود در این روش، حجم بیشتری از آب زهکشی درگیر است نسبت به روش تجزیه آب زهکشی، با این حال، ترکیب کودی محاسبه شده تنها برای مقادیر اولیه انتخاب شده (مانند هدایت الکتریکی (EC) آب آبیاری و درصد زهکشی) معتبر است مزایای روش ذخیرهسازی موقت تنها با استفاده از تجهیزات کاربردی پیشرفته و در نتیجه گرانقیمت حاصل میشود
ضد عفونی آب زهکشی:
بحث ضد عفونی آب چرخشی یا آب زهکشی برای کنترل آفات و بیماریها نیز مطرح شده است
نور UV به عنوان روشی برای بیضرر کردن نماتدها در ضد عفونی آب زهکشی ذکر شده است
ازن و پراکسید هیدروژن نیز برای ضد عفونی آب زهکشی در برابر نماتدها نام برده شدهاند، هرچند که این دو در برابر نماتدها “بازنده نبرد” هستند. همچنین ضد عفونی آب چرخشی آلوده به نماتد با ازن و پراکسید هیدروژن فعال شده نیز مطرح شده است
به طور خلاصه، اهمیت مدیریت دقیق کیفیت آب زهکشی هنگام استفاده مجدد و نیاز به رقیقسازی و تنظیم محلول غذایی تأکید می شود و سه روش مختلف برای انجام این کار را معرفی میگردد، که روش ذخیرهسازی موقت به عنوان ایدهآلترین، اما نیازمند تجهیزات گرانتر، مطرح شده است. همچنین به لزوم ضد عفونی این آب برای کنترل آفات مانند نماتدها اشاره می شود.
