بندینگ در گل رز: راهکاری موثر برای افزایش گلدهی و بهبود کیفیت در کشت رز
بندینگ در گل رز یا (خم کردن ساقه) یک تکنیک زراعی مهم در پرورش رزها است که میتواند تاثیرات فیزیولوژیکی مثبتی بر روی گیاه داشته باشد. این روش به ویژه در کشتهای تجاری و حرفهای رز مورد توجه قرار میگیرد.
روش های مختلفی برای تربیت و هرس بوته رز در دنیا وجود دارد اما آنچه از بقیه روش ها در ایران شناخته شده تر است روش خمش یا بندینگ است که عموم تولید کنندگان گل رز با این روش بوته های خود را تربیت می کنند.
بندینگ چیست و چرا انجام میشود؟
بندینگ به معنای خم کردن ساقه رز بدون قطع کامل آن است. این عمل به صورت فیزیولوژیکی مفید است هدف اصلی از بندینگ، تنظیم جریان مواد غذایی و هورمونها در داخل گیاه برای تحریک رشد و گلدهی بیشتر است. در حالتی که شما هر مرحله با برداشت گل سطح برگ بوته را کم می کنید و فتوسنتر در برگ انجام می شود این نیاز که راهی برای ادامه فتوسنتز در نظر گرفته شود خود را به خوبی نشان می دهد. این کار با بندینگ در گل رز صورت می گیرد.
تاثیرات فیزیولوژیکی بندینگ:
یکی از تاثیرات کلیدی بندینگ، حفظ برگهای بیشتر بر روی بوته است. این برگها که در معرض نور خورشید قرار میگیرند، فتوسنتز بیشتری انجام داده و به تجمع تنظیمکنندههای رشد در جوانههای انتهایی شاخههای گلدهنده کمک میکنند. عملیات بندینگ به صورت پیوسته و متوالی باعث تشکیل برگهای جدید در پایین و قسمت میانی گیاه شده و ذخایر آتی آن را تضمین مینماید.
بیشترین غلظت تنظیمکنندههای رشد در اولین جوانه ساقه در زیر محل خم شدن تحریک میشود. همچنین، شاخههایی که به این ترتیب بندینگ میشوند، مواد غذایی و محرکهای رشد را بهتر دریافت میکنند.
مزایای بندینگ:
بندینگ منجر به تولید شاخههای گلدهنده بزرگتر و قویتر میشود. این شاخهها رشد و طول بیشتری خواهند داشت. گلکاران در این زمینه حدود 20% افزایش عملکرد را گزارش کردهاند. بندینگ همچنین در گیاهان بالغ تولید ساقههای بلندتر با گلهای درشتتر را ترغیب میکند. تجربیات نشان میدهد که بندینگ باعث جوانی مجدد گیاه و افزایش معنیدار محصول میگردد.
زمان و نحوه اجرای بندینگ:
عملیات بندینگ هنگامی آغاز میشود که بوته با تشکیل شاخههای جانبی کافی با زاویه به سمت بیرون خود را آماده کرده باشد. همیشه قبل از بندینگ منتظر بمانید تا گیاهان جوان به حالت رشد قوی برسند. به طور معمول چیزی در حدود 40 روز پس از کاشت نشا در بستر کاشت شاخه ی رشد کرده آماده بند شدن است.
مراحل اجرای بندینگ:
حذف شاخههای ناخواسته:
قبل از بندینگ، کلیه شاخههای فوقانی جدید و کوچک که تا زمان بلوغ برگها تشکیل شدهاند باید حذف شوند. همچنین شاخههای خشک، رشد ضعیف و نازک، شاخههای درهم رفته و پاجوشها (ساکرها از پایه مادری باید حذف گردند). شاخههای گلدهنده قدیمی نیز حذف میشوند.
آمادهسازی ساقه برای خم شدن:
بندینگ باید 1 تا 2 سانتیمتر بالاتر از یک جوانه قوی انجام شود. این کار باید در خلاف جهت رشد جوانه صورت گیرد. ارتفاع شاخههای اولیه انتخابی بسته به رقم میتواند متفاوت و غیریکنواخت و در حدود 60 تا 80 سانتیمتر باشد. اگر ساقه بیش از حد ضخیم باشد، باید آن را توسط قیچی نیمبر (بدون اینکه قطع و خشک شود) کرده و سپس خم نمود.
خم کردن و مهار ساقه:
شاخه با زاویه 45 درجه به سمت بستر خم و مهار میشود. برای این کار میتوان ساقه را در امتداد سیمهایی که به وسط بستر متصل گردیدهاند، خواباند. شاخههای خم شده باید رو به زمین باشد به این ترتیب شاخههای غیرلازم تشکیل نشده و گیاه عکسالعمل بهتری نشان میدهد. ساقه خم شده باید 30 تا 40 سانتیمتر بالاتر از سطح زمین قرار گیرد
مراقبت پس از بندینگ:
حفظ رطوبت در حد ظرفیت مزرعه توسط آبیاری در این مدت سودمند است. تمام گلهای حاصل از جوانه شاخههای قوی باید تا زمان رسیدن به سطح بندینگ برداشت شوند. در برخی ارقام ممکن است 2 سانتیمتر بالاتر از محل بندینگ باقی گذارده شود تا شاخههای قوی دوباره قادر به جوانهزنی باشند.
بندینگ در کشت گلخانهای:
اگرچه منابع مستقیماً تفاوتی در روش بندینگ برای کشت گلخانهای و باغی ذکر نمیکنند، اما مزایای بندینگ مانند افزایش عملکرد، بهبود کیفیت گل و تولید ساقههای بلندتر و قویتر، برای تولید تجاری رز که اغلب در گلخانهها صورت میگیرد، بسیار حیاتی هستند. گزارش افزایش 20 درصدی عملکرد توسط گلکاران در مراکز تولید رز به احتمال زیاد شامل عملیات در گلخانهها نیز میشود. محیط کنترل شده گلخانه به پرورش دهندگان این امکان را میدهد که عواملی مانند نور، دما، آبیاری و تغذیه را بهینه کرده و در نتیجه پاسخ گیاه به تکنیک بندینگ را به حداکثر برسانند و به نتایج مطلوب و قابل پیشبینی در تولید گل با کیفیت بالا دست یابند.
اداره شاخههای جانبی روی شاخههای بندینگ شده:
شاخههای گلدهنده جانبی که روی شاخه اولیه بندینگ شده تشکیل میشوند و بیش از 30 سانتیمتر طول دارند، باید از بالای دو برگ مرکب (پنجبرگچه ای) خم نمود2. شاخههای کور و یا خیلی کوتاه باید حذف شوند. هنگامی که شاخههای پایینی شاخه بالغ شد (تغییر رنگ داده و یا بالغ شد)، باید آنها را حدوداً از 50 سانتیمتری بالای زمین خم نمود و چنانچه پاسخ مناسبی به وجود نیامد، آن را بیشتر خم کرد. زمانی که اولین سری شاخههای بندینگ شده تولید شاخههای قوی میکنند، این شاخههای جدید حاصل باید جایگزین شاخههای اصلی قبلی گردند.
نتیجهگیری:
بندینگ در گل رز یک تکنیک موثر برای مدیریت رشد و افزایش بهرهوری در گل رز است. با درک اصول فیزیولوژیکی و اجرای صحیح مراحل بندینگ، پرورشدهندگان میتوانند به بهبود قابل توجهی در کمیت و کیفیت تولید گل دست یابند، که این امر به ویژه در محیطهای کنترلشده مانند گلخانهها که هدف اصلی تولید تجاری است، از اهمیت بالایی برخوردار است.
مطالعه بیشتر: